فشار شکن (Pressure Relief Valve) یا شیر اطمینان به منظور جلوگیری از حداکثر فشار در مدار و بروز مشکلات ناشی از آن مورد استفاده قرار میگیرد.
همانطور که در بخش پمپها به آن اشاره شد یعنی اینکه پمپ تولید فشار نمیکند. بلکه تولید دبی (جریان) مینماید و فشار در اثر مقاومت در برابر جریان به وجود میآید. حال اگر این مقاومت زیاد باشد اتفاقی که میافتد این است که فشار بالا و بالاتر میرود در نتیجه به اجزای سیستم اعم از شیلنگها، شیرها، الکتروموتور آسیب میرساند. وظیفهی شیر فشار شکن این است که از بالا رفتن فشار از حد مشخصی که برای هر سیستم با سیستم دیگر فرق میکند جلوگیری کند. علاوه بر این، فشار شکن، نیرو و گشتاور تولیدی توسط عملگرهای خطی یا دورانی را به طور غیر مستقیم و با کنترل فشار محدود میکند.
نماد شیر فشار شکن در زیر آمده است


فشار شکن پیلوتی
فشار شکن نوع تحریک مستقیم و فشار شکن پیلوتی چیست؟
فشار شکن نوع تحریک مستقیم برای جریانهای کمتر و نوع تحریک غیر مستقیم یا پیلوتی برای جریانهای بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد. همانطور که ملاحظه میکنید این شیر در حالت نرمال بسته میباشد. سیگنال تحریک آن از دهانهی ورودی بوده و خروجی آن نیز به تانک (مخزن هیدرولیک) میرود. این شیر فشار شکن همیشه در مدار به صورت موازی بسته میشود.


فشار شکن با عملکرد مستقیم
فشار شکن با عملکرد مستقیم فشار روغن مدار از یک طرف و نیروی فنر از طرف دیگر به ساچمه وارد میشود. تا وقتی که فشار مدار به حد تنطیمی نرسیده، ساچمه در جای خود مستقر بوده و شیر بسته است. با افزایش فشار فنر فشرده شده و ساچمه به طرف بالا حرکت کرده و روغن به طرف مخزن تخلیه میگردد.
فشار شکن با عملکرد غیر مستقیم (پایلوتی)
این نوع فشار شکن از دو طبقه ی اصلی و پایلوت تشکیل شده است. شیر پیلوت از نوع پاپتی(نشستنی) و شیر اصلی از نوع اسپولی میباشد. روغن با عبور از اریفیس (گلویی) تعبیه شده در اسپول یا بدنهی شیر به بالای اسپول راه پیدا کرده و به کمک فنر، اسپول را در جای خود ثابت نگه میدارد. با رسیدن به فشار تنظیمی پاپت پیلوت باز شده و روغن به طرف مخزن تخلیه میشود. این اتفاق باعث افت فشار در بالای اسپول شده و اسپول به بالا جابجا میشود. در نتیجه مسیر اصلی تخلیهی روغن به تانک باز میشود.
